بالاست‌ها از جمله تجهیزاتی هستند که به دلیل شرایط حساس محیطهای قابل اشتعال به کار گرفته می‌شوند.
یکی از انواع بالاست، بالاست ضد انفجار است. ما در این مطلب سعی داریم در مورد این محصول، کارکرد، مزایا و نقش آن در کنترل اشتعال صحبت کنیم.
به طور کلی اگر در ساختمان‌ها از چراغ با لامپ گازی و یا چراغ فلورسنت استفاده شده‌است، حتما با وسیله‌ای به نام بالاست ضد انفجار نیازمند خواهید بود.
در واقع با استفاده از این محصول می‌توان به راحتی میزان نور تولید شده در فضا را کنترل نمود و در نتیجه یک روشنایی مقرون به صرفه که از نظر مصرف انرژی نیز کارآمد است داشته باشید.
استفاده از این محصول محدود به این مورد نیست؛ در واقع می‌توان گفت که وظیفه‌ی اصلی بالاست ضد انفجار جلوگیری از بروز خطراتی است که هر وسیله‌ی برقی ممکن است داشته باشد.
به طور کلی عملکرد این محصول به سازوکار لامپ بازمی‌گردد. به منظور راه‌اندازی و روشن شدن لامپ باید جرقه‌ای بین دو الکترود ایجاد شود.
این جرقه زمانی ایجاد میشود که بالاست سریعا مقدار مناسب ولتاژ و همچنین جریان الکتریکی را تامین نماید. بعد از این مرحله ولتاژ و جریان موجود در آن محدود میشود و در نهایت یک نور خارجی ثابت تولید می‌گردد.
به طور کلی می‌توان موارد زیر را به عنوان مهمترین وظایف بالاست ضد انفجار بیان نمود.
●محدود نمودن جریان شروع لامپ در یک محدوده مناسب
در واقع این محصول جریان داخلی را به اندازه‌ی مناسب نه
بیشتر و نه کمتر ایجاد می‌کند و این امر موجب کنترل عمر مفید لامپ میشود. اگر جریان زیاد باشد عمر لامپ کم و اگر زیاد باشد نمی‌تواند فرآیند گرم شدن را برای شروع تکمیل نماید.
●ایجاد ولتاژ مناسب و کافی برای راه‌اندازی و روشن نمودن یکنواخت لامپ
شروع لامپ باید به گونه‌ای باشد که برای یونیزه کردن گاز در بعضی از لامپ‌ها(مانند لامپ تخلیه گاز) کافی باشد، در واقع تولید یک جریان که موجب تخلیه تابش قوس بین الکترودها میشود باید به طوری باشد که از طریق آن لامپ بتواند به راحتی شروع به کار نماید. در واقع بالاست این ولتاژ را تامین می‌کند.
●جلوگیری از تغییرات بالای توان لامپ
همانطور که میدانید لامپ دارای یک محدوده‌ی مشخص از مقادیری ولتاژ در طول تحویل و طراحی لامپ میباشد، ولی مقدار ولتاژ لامپ و طول عمر آن دچار تغییراتی میشود.
بالاست ضد انفجار ولتاژ را در یک محدوده مناسب و مشخص تنظیم می‌نماید تا قدرت لامپ دچار تغییرات زیادی نشود.
●کنترل جریان لامپ به صورت اتوماتیک
این محصول از نرخ تغییر زمانی برای تنظیم و کنترل جریان کار لامپ استفاده کرده و مانع از کاهش و افزایش جریان لامپ میشود.
بالاست ضد انفجار با افزایش و همچنین انتقال حرارت و گرما مانع از انفجارهای احتمالی در محیط میشود. روشی که معمولا در این نوع محصول برای انتقال و افزایش حرارت صورت میگیرد، به روش q شناخته میشود.
در این روش مطابق با استاندارد IEC 60079_5 این محصول با پودر شیشه و یا پودر کوارتز (در ابعاد حداقل 0.5 و حداکثر 1 میلی‌متر) پر خواهد شد.
لازم به ذکر است که اگر این دستگاه بخواهد با استفاده از مواد دیگر پر شود باید حتما از استاندارد IEC 60079_5 و IEC 60079_5A تبعیت کند.
مشخصه‌ای که برای مواد پرکننده در این محصول بسیار مهم میباشد، نداشتن ناخالصی، مشخصات عایقی، میزان رطوبت و میزان مجاز آب به مقدار حداکثر 0.1 درصد وزن است.
اگر پودرهای پرکننده ویژگی‌های نامبرده در فوق را داشته باشند، مقاومت الکتریکی آنها در سراسر بالاست ضد انفجار تضمین خواهد شد.
پودرهای که در این محصول در روش q به کار گرفته میشود، در صورت شعله‌ور شدن آن را در خود خفه و حرارت آن را کنترل می‌کنند. بنابراین در این محصول از روش نوع q استفاده شده تا از افزایش حرارت و شعله‌ور شدن آن را کنترل نماید.
به طور معمول محفظه‌ای که در بالای این محصول قرار گرفته است از جنس فلز ، غیر قابل اشتعال و بسیار مقاوم میباشد. برای ساخت این محفظه، آزمایش فشار هیدرولیک به مدت شصت ثانیه انجام میشود. لازم با ذکر است که در روش نوع q، درجه حفاظت بالاست ضد انفجار حداقل IP54 میباشد.
از این محصول در مکان‌های مختلفی به کار گرفته میشود. می‌توان موارد زیر را عمده‌ترین مزایای بالاست ضد انفجار دانست.
●مصرف حداقل انرژی
حذف نمودن گرما و جریان القا در خازن جبرانی و استارتر و چی علاوه بر اینکه طول عمر تجهیز را افزایش نمی‌دهد تقریبا به نیسان دو الی سه برابر موجب کاهش مصرف انرژی خواهد شد.
●عدم خستگی چشم
فرکانس‌های پایینی که در این محصول به کار گرفته شده است بالا بوده و موجب خستگی چشم نمی‌شود. در واقع اگر فرکانس در حدود پنجاه هرتز باشد در محیطهای کاری و اداری سبب خستگی چشم میشود که این محصول با افزایش فرکانس‌ها مانع از این مشکل میشود.
●ضریب توان
ضریب این محصول بالای 95 درصد بوده و دقیقا با استاندارد بین‌المللی برق تطابق دارد.
●سهولت در نصب
بالاست ضد انفجار به راحتی قابل نصب و راه‌اندازی است. طراحی این محصول به گونه‌ای است که نیاز خریداران را به آسانی فراهم می‌کند.
●بالا بردن طول عمر لامپ
به دلیل پیش گرم لامپ موجود در دستگاه، طول عمر آن در سطح بالایی افزایش پیدا می‌کند. از طرف دیگر ترانس‌های موجود در آن طول زمان استارت لامپ را افزایش داده‌اند، طول عمر کلید زنی لامپ نیز افزایش پیدا می‌کند.
بالاست ضد انفجار به عنوان یک تجهیز بسیار مهم در مکان‌های زیادی مورد استفاده قرار میگیرد. در این مطلب سعی کردیم که با مزایا و کارکردهای اصلی آن آشنا شویم؛ از این رو ضروری است که به منظور جلوگیری از بروز خطرات جبران‌ناپذیر از این محصول استفاده نمایید.
